Burn-out

In het individueel belangenbehartigings werk kom je veel problemen tegen. De laatste jaren is een toenemend deel  van deze problemen gerelateerd aan een burnout. Burnout’s zijn iets waar je wel vaker over hoort. Wikipedia zegt over de burnout het volgende:

Burn-out is een psychologische term voor het gevoel opgebrand te zijn, geen energie of motivatie meer vinden voor de bezigheden op het werk. De term burn-out werd begin jaren zeventig voor het eerst gebruikt door de Amerikaansepsychotherapeuten Herbert Freudenberger en Christina Maslach. De opvatting van de laatste is inmiddels dominant geworden. Burn-out bestaat in haar opvatting uit drie, min of meer samenhangende verschijnselen: uitputting (een gevoel van extreme vermoeidheid), cynisme (afstand hebben van het werk, dan wel de mensen met wie men werkt), en verminderde persoonlijke bekwaamheid (het gevoel dat men minder goed presteert dan in het verleden het geval was, ook wel verminderd werkgerelateerd zelfvertrouwen). Deze opvatting ligt de laatste jaren onder vuur. Het verminderde gevoel van zelfvertrouwen lijkt geen centraal onderdeel van het burn-out-syndroom te zijn; terwijl een aantal wetenschappers burn-out als een vorm van depressie, dan wel gewone, zij het extreme, vermoeidheid ziet (en dus niet als een op zichzelf staand begrip).

Verondersteld wordt dat een burn-out kan ontstaan na langdurig te zijn blootgesteld aan een teveel aan stress op het werk en met name een risico is voor idealistisch ingestelde werknemers, aangezien de confrontatie met de werkelijkheid juist voor deze mensen vaak nogal tegenvalt.

Vaak wordt gesteld dat een burn-out niet verward dient te worden met overspannenheid of een depressie. Ze zouden alleen min of meer dezelfde symptomen hebben, maar (vaak) een andere oorzaak hebben en zouden dientengevolge ook anders behandeld dienen te worden. Deze opvatting staat tegenwoordig onder druk; de verschillen tussen deze psychische problemen lijken aanzienlijk kleiner dan de overeenkomsten. Dat betekent overigens ook dat de meerwaarde van het begrip “burn-out” ten opzichte van deze andere concepten steeds meer betwijfeld wordt.

Op zich dus iets dat vrij complex en zeker ongewenst is. Burnout’s hebben vaak dezelfde oorzaken :

  • Een slechte werksituatie met teveel werk, te weinig plezier in het werk en te weinig ontspanning
  • Een moeilijke thuis situatie.

Probleem is dat deze vaak samen spelen. Op zich werk dat vervelend en zwaar is hoeft geen burnout als gevolg te hebben. In combinatie met een slechte thuissituatie kan het de strohalm zijn die de rug van de kameel breekt. In de gevallen die ik zie spelen beide oorzaken vaak een rol. Zeker waar het werk 10% veroorzaakt en de thuissituatie 90% ontstaan er meestal problemen.

De leidinggeven herkent de burnout niet omdat hij geen redenen voor een burnout ziet.  Op zich is er ook niet veel dat je als leidinggevende kan doen. Als je de medewerker die primair thuis een probleem heeft naar huis stuurt, waar hij niet vrij kan komen van het probleem kan hij ook niet herstellen. Normale ziekte regels werken dus niet.

In dit geval moet de leidinggevende de medewerker naar de bedrijfsmaatschappelijk werker sturen die een hulp traject moet opstarten. De bedrijfsarts herkent dit vaak niet omdat hij te gefocusseerd is op medische aspecten.

Vraag in deze is dus hoe je jezelf en eventueel je collega kan helpen. Allereerst burnout’s zijn niet besmettelijk maar betekenen dat de inzetbaarheid van de medewerker langzaam terugloopt. Vaak zo langzaam dat het niet opvalt behalve over een langere periode. Dead-lines worden niet gehaald, de medewerker zit vaker voor zich uit te staren, er wordt minder gepraat. Als je dit in jezelf of een collega herkent is het belangrijk dit te signaleren. Burnout’s gaan niet vanzelf over tenzij de oorzaak wordt weggehaald. Dit vereist deskundige analyse van het probleem en hulp. Probleem met ziekmelden/beter melden/ ziek melden is dat deze cyclus dus ook niets oplost. Herhaald ziekmelden of te lang ziek zijn heeft ook gevolgen na 9 maanden ziekte voor salaris en na twee jaar komt de WIA problematiek waar niemand vrolijk van wordt.

Problemen ontstaan vaak omdat dit soort medewerkers door hun teruglopende productiviteit al negatief worden bekeken. Vaak zijn we dan al in een stadium waar de werkrelatie verstoord is. Een gevolg is dat medewerkers met burnout’s na enige tijd met slechte beoordelingen zitten en dat de leidinggevende van ze af wil. Dit is een stadium waar het vaak al te laat is.

Belangrijk bij een burnout is het volgende:

  • Onderken het in een vroeg stadium
  • Onderken de oorzaak
  • Accepteer dat je een burnout hebt
  • Wees duidelijk naar de bedrijfsarts en leidinggevende dat je een burnout hebt en ziek bent
  • Probeer op tijd het goede hulpverleningstraject te starten. Een te lange ziekte periode is niet goed voor je en veroorzaakt problemen
  • Schakel de afdeling individuele belangenbehartiging in voordat de slechte beoordelingen beginnen

Zie ook:

Werkwijze

  1. Vul het online formulier in.
  2. Een kaderlid neemt contact met u op.
  3. In overleg wordt een oplossingsstrategie bepaald.
  4. Het probleem wordt opgelost.

Casussen in praktijk